Nawigacja

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY, MISJA I WIZJA SZKOŁY Nasz Patron Krótki rys historyczny Oświata w Pankach Włodarze szkoły Położenie geograficzne

O szkole

Krótki rys historyczny

Panki są jedną ze starszych miejscowości przemysłowych ziemi częstochowskiej. Już w 1374 roku Książe Władysław Opolczyk wydał przywilej nadający rudnikowi Panko prawo do kopania rudy żelaza i założenia kuźnicy. Istnieje także wersja mówiąca iż za czasów Długosza istniała tu kuźnica zwana Heroldowską od nazwiska jej właściciela Herborta, a dopiero w XVI wieku przeszła ona w ręce kuźników Panków. Prawdziwy rozkwit zakładów pankowskich nastąpił na przełomie XVI i XVII wieku, kiedy to starostą krzepickim został Mikołaj Wolski herbu Półkozic. W 1605 roku kuźnica pankowska przeszła w ręce Mikołaja Wolskiego. Otrzymał on bowiem od króla Zygmunta III Wazy przywilej na wykup hut w starostwie krzepickim. Budowę zakładów pankowskich należy datować na lata 1610 – 1620, ale już pod koniec XVII wieku zakłady te podupadły. Ponowny ich rozkwit nastąpił po trzecim rozbiorze Polski, kiedy ziemie te dostały się pod władanie Prus.

W 1807 roku zakłady przejął rząd Księstwa Warszawskiego i wówczas nastąpiła krótkotrwała stagnacja w pracy zakładów zdecydowano nawet o ich zamknięciu. Ostro przeciwko tej decyzji wystąpił Stanisław Staszic, który stwierdził, że „pankowskie zakłady zbudowane zostały wprawdzie nie w najdogodniejszym miejscu, ale są piękne i kosztowne (…) prowadzone są przez ludzi z zagranicy przybyłych biegłych w sztuce górniczej i hutniczej”. Opinia Staszica przeważyła i dzięki temu zakłady nie zostały zamknięte, ale doprowadzono je do dobrego stanu, a w 1822 roku wybudowano nawet nowy piec. Do 1850 roku piec w Pankach był najbardziej wydajnym piecem w Królestwie Kongresowym. Dopiero w 1881 roku, kiedy produkcja przestała się opłacać piec wygaszono. Na fundamentach wielkiego pieca w Pankach zbudowano Kościół.

Ważnym epizodem w historii Panek jest fakt, że odbyła się tutaj jedna z potyczek powstania styczniowego. Znanym przywódcą oddziału powstańczego ziemi częstochowskiej był płk Teodor Cieszkowski, który w lutym 1863 roku zatrzymał się wraz ze swoim oddziałem w zakładach pankowskich, gdzie spotkał się z życzliwym przyjęciem ze strony miejscowych robotników. Kilku z nich zasiliło nawet szeregi powstańcze. Gdy władze rosyjskie dowiedziały się o przebywających w Pankach powstańcach skierowały przeciwko nim płk Alenicza z dwoma rotami piechoty, pięćdziesięcioma kozakami i działami. Umieszczone pod Truskolasami armaty zaczęły ostrzeliwać hutę. Cieszkowski widząc przewagę wroga wycofał się.

Po wybuchu II wojny światowej Panki zostały włączone do III Rzeszy. W szkole powszechnej stacjonowały cały czas oddziały wojska niemieckiego, tam także zorganizowano komisariat żandarmerii, również niektóre budynki mieszkalne zostały zarekwirowane dla potrzeb żołnierzy niemieckich. W okresie okupacji czynne były na terenie Panek kopalnie rud żelaza, które zatrudniały ok.250 osób. Pod koniec wojny kopalnie zostały zatopione. Po wojnie postanowiono usunąć wszelkie zniszczenia. Tuż przy starych szybach kopalni „Krystyna” powstała „Krystyna I”, która rozpoczęła produkcję w listopadzie 1957 roku. Praca tej kopalni
trwała do 1962 roku. Po jej zamknięciu uruchomiono nową kopalnie o nazwie „Krystyna II”. Prowadzona w niej eksploatacja trwała do 1969 roku. 

                                                                                                                                                                                            Opracowała:
                                                                                                                                                                                     mgr Beata Krawczyk

Aktualności

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa im. Tadeusza Kościuszki w Pankach
    Szkoła Podstawowa w Pankach, ul. Tysiąclecia 17, 42-140 Panki
  • tel(fax) - 034 3179024

Galeria zdjęć